Alles over de impact van ventilatie op de BENG-prestatie van je gebouwDuurzaam en energiezuinig bouwen omvat aanzienlijk meer dan uitsluitend hoogwaardige isolatie, de plaatsing van zonnepanelen of de installatie van een warmtepomp. Een doordacht ontworpen, nauwkeurig ingemeten en professioneel afgesteld ventilatiesysteem vormt eveneens de pijler van een energie-efficiënt pand. In dit dossier legt Ventilatie Noord-Holland uit wat de BENG-eisen exact inhouden, welke invloed ventilatietechniek uitoefent op deze berekening en hoe de termen EPB en EPBD zich hiertoe verhouden.
In het kort: BENG definieert de Nederlandse normen inzake energieprestaties van nieuwbouw. Een uitgebalanceerd en correct afgesteld ventilatiesysteem waarborgt een gezond leefklimaat en levert een directe bijdrage aan de energieprestatieberekening. Wel dient opgemerkt te worden dat regulier onderhoud aan een reeds bestaand pand niet automatisch leidt tot een BENG-status.
BENG is de afkorting voor Bijna Energieneutrale Gebouwen. Sinds de invoering van deze regelgeving gelden er strikte normeringen voor de energieprestaties bij nieuwbouwprojecten in Nederland. Architecten, ontwikkelaars en keuringsinstanties hanteren deze standaarden bij het ontwerpen van woningen en utiliteitsgebouwen. Het voornaamste uitgangspunt is dat de energiebehoefte tot een minimum beperkt blijft, installaties optimaal functioneren en de benodigde restenergie grotendeels duurzaam wordt opgewekt.
De beoordeling van BENG steunt niet op één losstaande waarde, maar op drie afzonderlijke indicatoren die gezamenlijk de totale energiescore bepalen. Hierbij wordt zowel het bouwkundige ontwerp gewaardeerd als het daadwerkelijke energieverbruik en de toepassing van hernieuwbare energiebronnen.
Deze indicator stelt vast hoeveel energie een gebouw vraagt voor verwarming en koeling. Factoren zoals de isolatiewaarde van de schil, beglazing, luchtdichtheid en de oriëntatie ten opzichte van de zon zijn hierbij doorslaggevend.
Dit onderdeel meet hoeveel fossiele brandstof het gebouw primair gebruikt voor verwarming, warm water, koeling en ventilatiesystemen. Hoogrendementsinstallaties zijn hierbij onmisbaar.
Deze norm geeft het percentage aan van de benodigde energie dat via duurzame middelen wordt opgewekt. Denk aan zonnepanelen, warmtepompen of het benutten van omgevingswarmte.
Karakteristiek voor energiezuinige woningen is dat deze extreem goed geïsoleerd en naadloos luchtdicht zijn gemaakt. Dit voorkomt ongewenst warmteverlies, maar stopt ook de natuurlijke luchtverversing. Zonder een doordacht ventilatiesysteem verzamelen vocht, kookluchten, CO₂ en allergene stoffen zich in de woning. Dit leidt tot een ongezond leefklimaat.
Bij een mechanisch ventilatiesysteem voer je mechanisch vervuilde lucht af uit natte ruimtes zoals de badkamer, het toilet en de keuken, terwijl verse lucht via roosters naar binnen stroomt. Bij balansventilatie of een WTW-systeem verloopt zowel de toevoer als de afvoer volledig mechanisch. De warmtewisselaar draagt de thermische energie van de afgevoerde lucht over aan de binnenkomende buitenlucht, wat aanzienlijke energiebesparingen oplevert.
Wanneer bewoners kiezen voor renovatie of de plaatsing van nieuwe kozijnen, ontstaat er niet zelden een verstoring in de luchtcirculatie. Een woning die is ontworpen op natuurlijke toevoer, raakt in onbalans als alle kieren en roosters dichtgezet worden. Kies daarom bij vervanging altijd voor geïntegreerde, zelfregelende ventilatieroosters om de toevoer gecontroleerd te waarborgen.
De specifieke capaciteit, de keuze voor het soort systeem en de plaatsing van ventielen vormen een vast onderdeel van de BENG-berekening. Een ventilatie-installatie moet daarom niet enkel cosmetisch aanwezig zijn; de verankerde capaciteit dient exact volgens de ontwerpspecificaties in de praktijk te worden gehaald.
Tijdens het bouwproces worden het nauwkeurig inmeten en afstellen van luchthoeveelheden helaas regelmatig overgeslagen. Nochtans is deze stap cruciaal om het berekende energetische rendement daadwerkelijk te realiseren en geluidsoverlast of tochtklachten te vermijden.
De nuances tussen EPB, EPBD en BENG uitgelegd. EPBD (Energy Performance of Buildings Directive) vormt de Europese richtlijn omtrent energieprestaties van gebouwen. In Nederland is deze wetgeving geïmplementeerd via het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) onder de naam BENG. De term EPB duikt soms op in vakliteratuur als overkoepelende aanduiding, maar vormt in Nederland op zichzelf geen op zichzelf staand toetsingskader.
Wanneer gesproken wordt over compliance met EPB-normen, dient altijd helder te worden vastgesteld welk specifiek kader wordt bedoeld: de Europese kaderrichtlijn of de specifieke Nederlandse BENG-indicatoren. Voor projecten in Nederland zijn uitsluitend de BENG-eisen en het Bouwbesluit doorslaggevend.
Een installatie presteert alleen optimaal indien de exacte debieten per ruimte juist zijn afgesteld. Tijdens een professionele inregeling worden afzuig- en toevoervolumes gemeten en bijgesteld. Eventuele montagefouten, zoals knikken in het kanalenstelsel of verstopte ventielen, worden zodoende tijdig opgemerkt.
Ophoping van stof, vet en vuil reduceert geleidelijk de capaciteit van de ventilatiebox en het leidingnet. Ook raakt de vervuiling van WTW-filters van invloed op het energieverbruik. Grondige reiniging en controle garanderen dat de binnenlucht gezond blijft en het stroomverbruik van de ventilatormotor niet onnodig oploopt.
Bemerkt u klachten zoals aanhoudende condens op de ramen, muffe geuren of storende geluiden uit de kanalen? Kijk dan verder dan alleen de stand van de bedieningsschakelaar. Veelal ligt de oorzaak bij vervuilde leidingen, ontregelde ventielen of verzadigde filters. Een grondige inspectie door Ventilatie Noord-Holland brengt het daadwerkelijke probleem direct aan het licht.
Hoewel de BENG-normering primair is ontworpen voor nieuwbouwwoningen, beïnvloedt deze ook de visie op renovatie binnen de bestaande bouw. Een vakkundig onderhouden en goed afgesteld ventilatiesysteem verhoogt direct het leefcomfort, beschermt de woningstructuur tegen vochtschade en helpt het elektriciteitsverbruik te beperken.
Gaat u ingrijpend verbouwen of na-isoleren? Laat vooraf analyseren welke effecten dit heeft op het ventilatiedebiet. Het verplaatsen van binnenmuren, het afsluiten van afzuigpunten of het isoleren van gevels zonder ventilatiewoorzieningen kan de luchtkwaliteit ernstig aantasten. Zowel toevoer als afvoer dienen in perfecte balans te blijven.
Ventilatie Noord-Holland verzorgt het volledige traject van inspectie, reiniging, capaciteitsmeting tot het inregelen van uw installatie. Indien u een officieel energielabel of BENG-berekening vereist, werken wij nauw samen met bevoegde energieprestatie-adviseurs.
Laat de werking van uw mechanische ventilatie of WTW-installatie grondig inspecteren door Ventilatie Noord-Holland. Wij voeren deskundige metingen uit en adviseren u helder over reiniging, inregeling of onderhoud.
Neem contact op